Dil ve Konuşma Bozukluğu Olanlar için Destek Eğitim Programları
Dil ve konuÅŸma güçlükleri, bireyin iletiÅŸim kurma yetisini etkileyen ve kiÅŸisel, sosyal, eÄŸitim ve iÅŸ yaÅŸamında zorluklara yol açan durumlardır. Bu durumlar hafiften çok ağıra kadar deÄŸiÅŸen düzeylerde, geliÅŸimsel ya da sonradan edinilmiÅŸ olabilir. Ä°ÅŸitme, dil ve konuÅŸma süreçleri bu durumlarda farklı ÅŸekillerde etkilenebilir. Dil ve konuÅŸma güçlüklerinin nedenleri tıbbi olabileceÄŸi gibi belirli bir nedene dayanmadan da ortaya çıkabilir ve çeÅŸitli engel gruplarına eÅŸlik edebilir.
Bu güçlükler beÅŸ ana alt grupta toplanmıştır:
Sesletim ve Ses Bilgisi Bozuklukları: KonuÅŸma seslerinin yanlış sesletimi ve dilin ses sistemini anlama ve kullanmada zorluklar içerir. Seslerin çarpıtılması, yanlış ses kullanımı, ses düÅŸürme veya ekleme gibi sorunlar görülebilir.
Akıcı Konuşma Bozuklukları: Konuşmanın hızı ve ritminde farklılık, ses, hece, kelime tekrarı, uzatma veya bloklar şeklinde konuşma akışının kesintiye uğramasıdır. Aşırı gerginlik ve ikincil davranışlar da bu bozukluğa eşlik edebilir.
Ses Bozuklukları: Bireyin yaşına ve cinsiyetine uygun olmayan ses üretimi ve ses kalitesi ile ilgili sorunları kapsar. Sesin ton, ÅŸiddet, rezonans ve süre gibi özelliklerinde farklılıklar gözlenir.
GeliÅŸimsel Dil Bozuklukları: Dilin biçim bilgisi, söz dizimi, anlam bilgisi ve kullanım bilgisi alt sistemlerinde alıcı ve/veya ifade edici boyutlarda zorluklar içerir. Bu bozukluklar doÄŸuÅŸtan veya çocukluk çağında ortaya çıkar.
EdinilmiÅŸ Dil Bozuklukları: Dilin kazanılmasından sonra, genellikle ergenlik veya yetiÅŸkinlik döneminde ortaya çıkan dil ve konuÅŸma kaybı durumlarıdır. Biçim bilgisi, söz dizimi, anlam bilgisi ve kullanım bilgisi alt sistemlerinde alıcı ve/veya ifade edici zorluklar içerir.
Kurumumuzda Dil ve KonuÅŸma GüçlüÄŸü Destek EÄŸitim Programı ile bireylerin aÅŸağıdaki becerileri geliÅŸtirmeleri hedeflenmektedir:
Sesletim ve ses bilgisel farkındalık becerileri
Günlük iletiÅŸimde iÅŸlevsel ve akıcı konuÅŸma hızı ve ritmi
Yaşına ve cinsiyetine uygun ses kalitesi, perde, ÅŸiddet, rezonans ve süre kullanımı
Alıcı ve ifade edici dil becerileri
Okuma-yazma becerileri
Alternatif ve destekleyici iletiÅŸim yöntemlerinin kullanımı
Bu program sayesinde bireylerin iletiÅŸim becerilerini en üst düzeye çıkarmaları ve günlük yaÅŸamda daha etkin iletiÅŸim kurmaları amaçlanmaktadır.
ÖÄŸrenme GüçlüÄŸü Olanlar için Destek EÄŸitim Programları
Özel ÖÄŸrenme GüçlüÄŸü (ÖÖG), zekası normal veya normalin üstünde olan bireylerin, standart testler göz önüne alındığında yaÅŸ, zekâ düzeyi ve aldığı eÄŸitimle uyumsuz bir ÅŸekilde okuma, yazma ve matematik gibi akademik alanlarda beklenenden belirgin derecede düÅŸük performans göstermesi ile tanımlanan bir durumdur. ÖÖG, alt gruplar olarak disleksi (okuma bozukluÄŸu), disgrafi (yazma bozukluÄŸu), diskalkuli (matematik bozukluÄŸu) ve diÄŸer adlandırılamayan öÄŸrenme bozukluklarını içerir.
ÖÖG'li bireyler, bilgiyi iÅŸleme sürecinin (bilginin alınması, organize edilmesi, depolanması ve iletilmesi) bir veya birden fazla aÅŸamasında zorluk yaÅŸayabilirler. Bu bireyler, okul öncesi dönemden itibaren dil, algı, kavram, motor-koordinasyon, bellek, dikkat-konsantrasyon, sıralama, organizasyon ve duygusal-sosyal alanlarda güçlüklerle karşılaÅŸabilirler. Ayrıca, öÄŸrenme için gerekli olan biliÅŸsel stratejileri geliÅŸtirmede zorluk çekebilirler ve akademik performanslarında eksiklikler gösterebilirler. Ancak, bu belirtiler her bireyde aynı yoÄŸunlukta görülmeyebilir ve farklı ÅŸekillerde ortaya çıkabilir.
ÖÖG'li bireylerin, güçlü ve yetenekli oldukları alanlar da bulunmaktadır. Genellikle meraklıdırlar ve çevrelerine karşı ilgili olurlar. Ä°lgi duydukları alanlarda daha kolay kavrama yetisine sahip olabilirler, resimlerle düÅŸünme eÄŸiliminde olabilirler ve sezgisel problem çözme becerileri ile hayal güçleri geliÅŸmiÅŸ olabilir. Yaratıcılıkları ve pratik çözüm yolları bulabilme yetenekleri de öne çıkan diÄŸer güçlü yanlarıdır.
Kurumumuzda uygulanan destek eğitim programı ile hedeflenenler şunlardır:
ÖÄŸrenmeye hazırlık becerilerinin geliÅŸtirilmesi,
Okuma-yazma hazırlık ve temel okuma-yazma becerilerinin kazandırılması,
Matematikte temel beceri ve kavramların günlük yaÅŸamda kullanılabilmesi,
Sorun çözme, akıl yürütme, kıyas yapabilme ve analitik düÅŸünme becerilerinin artırılması.
Bu programlar, ÖÖG'li bireylerin günlük ve akademik yaÅŸamlarında daha baÅŸarılı ve bağımsız bireyler olmalarına destek olmayı amaçlamaktadır.
Zihinsel YetersizliÄŸi Olan Bireyler Ä°çin Destek EÄŸitim Programları
Zihinsel yetersizliÄŸi olan bireyler, zihinsel iÅŸlevlerde ortalamanın iki standart sapma altında olan, kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde eksiklikler gösteren ve bu özellikleri 18 yaşından önce geliÅŸim döneminde ortaya çıkan bireylerdir. Bu bireyler özel eÄŸitim ve destek eÄŸitim hizmetlerine ihtiyaç duyarlar.
Hafif zihinsel yetersizliÄŸi olan bireyler, bu alanlarda hafif düzeyde yetersizlik gösterir ve sınırlı düzeyde destek hizmetlerine ihtiyaç duyarlar. Orta düzeyde yetersizlik gösteren bireyler ise temel akademik, günlük yaÅŸam ve iÅŸ becerilerinin kazanılmasında yoÄŸun destek hizmetlerine ihtiyaç duyarlar. Ağır düzeyde zihinsel yetersizlik gösteren bireyler, yaÅŸamın her alanında tutarlı ve yoÄŸun özel eÄŸitim ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyarlar.
Zihinsel Engelli Bireyler Destek EÄŸitim Programı, bu bireylerin bağımsız yaÅŸam, öz bakım, günlük yaÅŸam, psikomotor, dil ve konuÅŸma, sosyal ve toplumsal uyum, biliÅŸsel hazırlık becerilerini geliÅŸtirmeyi hedefler. Program, Öz Bakım Becerileri, Günlük YaÅŸam Becerileri, Dil KonuÅŸma ve Alternatif Ä°letiÅŸim Becerileri, BiliÅŸsel Hazırlık Becerileri, Psikomotor Beceriler, Toplumsal YaÅŸam Becerileri, Türkçe, Matematik ve Sosyal Hayat olmak üzere dokuz modülden oluÅŸmaktadır.
Otizm Spektrum BozukluÄŸu Olanlar için Destek EÄŸitim Programları
Otizm spektrum bozukluÄŸu, erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sosyal etkileÅŸim ve iletiÅŸim bozuklukları ile ilgi alanlarının sınırlılığıyla belirginleÅŸen yaygın bir geliÅŸimsel bozukluktur. Genetik temelli olduÄŸu düÅŸünülmekle birlikte, hangi genlerin sorumlu olduÄŸu kesin olarak bilinmemektedir. Çevresel faktörlerin de otizme katkıda bulunabileceÄŸi yönünde görüÅŸler vardır.
Otizm, günümüzde en yaygın nörolojik bozukluklardan biridir. Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi'ne göre, 2006 yılında her 150 çocuktan 1'inde, 2012'de her 88 çocuktan 1'inde, 2014'te ise her 68 çocuktan 1'inde otizm görülmüÅŸtür. Otizm, her ırk, etnik grup ve sosyal statüde görülmektedir. Erkeklerde, kızlara göre daha sık rastlanmaktadır. Otizm terimi, zamanla otizm spektrum bozuklukları (ASD) terimiyle yer deÄŸiÅŸtirmiÅŸtir.
Kurumumuzdaki Destek EÄŸitim Programı, otizm spektrum bozukluÄŸu olan bireylerin eÄŸitim ve sosyal gereksinimlerini karşılamak amacıyla özel eÄŸitimciler tarafından uygulanır. Bu eÄŸitim, bireyin yaşına uygun beceriler kazanmasını ve bağımsız yaÅŸam sürmesini desteklemeyi hedefler. EÄŸitimin yoÄŸun ve sürekli olması önemlidir. Ailelerin de eÄŸitime katkısı, çocuÄŸun geliÅŸimi açısından büyük önem taşır. Uzman bir ekip tarafından verilen bu eÄŸitim, özel eÄŸitim ve rehabilitasyon merkezimiz de sunulmaktadır.
Bedensel YetersizliÄŸi olanlar için Destek EÄŸitim Programları
Bedensel yetersizliÄŸi olan bireyler, doÄŸum öncesi, doÄŸum sırası veya doÄŸum sonrası dönemlerde iskelet, kas ve sinir sistemlerinde meydana gelen bozukluklar nedeniyle bedensel yeteneklerini çeÅŸitli derecelerde kaybedebilirler. Bu bireyler, toplumsal yaÅŸama uyum saÄŸlama ve günlük yaÅŸam gereksinimlerini karşılama konusunda zorluklar yaÅŸarlar ve bu sebeplerle korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyarlar.
Bedensel engelli bireylerin kaba ve ince motor gelişim becerileri olumsuz etkilenmiş olabilir, bu da fonksiyonel hareket ve becerileri yerine getirmelerini farklı derecelerde kısıtlar. Kurumumuzda uygulanan Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı ile hedeflenenler şunlardır:
Normal Motor Gelişim Basamakları: Bireylerin motor gelişim basamaklarındaki becerileri kazanmaları sağlanır.
Postür ve Hareket Bozuklukları: DuruÅŸ (postür) ve hareketle ilgili bozuklukları en aza indirilir.
Motor Becerilerin GeliÅŸimi: Kaba ve ince motor becerileri geliÅŸtirilir.
Bağımsız YaÅŸam Aktiviteleri: Günlük yaÅŸam aktivitelerinde bağımsız hareket edebilme becerisi kazandırılır.
Fonksiyonel Kullanım: Bacak ve kolların fonksiyonel bir şekilde kullanılması sağlanır.
Duyusal, Algısal ve BiliÅŸsel Bütünlük: Düzgün duruÅŸ ve hareket için gerekli olan duyusal, algısal, biliÅŸsel ve motor bütünlüÄŸü saÄŸlanır.
Transfer ve Yer DeÄŸiÅŸtirme: Transfer ve yer deÄŸiÅŸtirmeye yönelik hareketler geliÅŸtirilir.
Yardımcı Cihaz Kullanımı: Yardımcı cihaz, araç gereç ve ekipmanı kullanma becerisi geliÅŸtirilir.
Gelişim Basamaklarına Uyum: Gelişim basamaklarına uygun davranış becerisi kazandırılır.
Bütünsel GeliÅŸim: Hareket yeteneÄŸinin yanı sıra biliÅŸsel, duyusal, psikolojik ve sosyal bütünlüÄŸün geliÅŸtirilmesi hedeflenir.
Bu program sayesinde, bedensel engelli bireylerin fiziksel kapasitelerini artırmaları ve günlük yaÅŸamlarında daha bağımsız hale gelmeleri amaçlanmaktadır.